عضویت | ورود اعضا | درباره ما | H E
Get Adobe Flash player

سید احمد آل علی
مؤلف کتابهای زیست
۱۴ خرداد ۱۳۹۱
دنیای پیچیده امروز «عشق هيچ‌گاه مطالبه نمي‌كند، همواره نثار مي‌كند...» دیروز، امروز، فردا تغيير روش تربيت! فانوس دريايی در محضر استاد فانفار زبون داااااااااااااغ !!!!!!!!!!! اندر حكايت به دنيا آمدن شيمي۳ كي خوش‌بخت‌تره؟ بچه‌ها متشكريم تسلیت آقا رحیم کاپشن با مهر پا به مهر بگذاريم امید ... به بهانه‌ی نمایشگاه کِرم فرهنگی مرام و معرفت عملی آيين يلدا را دوست دارم؛ چون دهن‌كجي به سياهي شبه. غزال سیاه دایره‌ای به مساحت زندگی بزرگداشت حافظ نگاهی دیگر اول مهر به نام آنکه، خنده می‌آورد به چشم‌ها، گاهی... سلام زلزله دروغ بزرگ کنکورتون به سر رسید، جشنِش به آخر نرسید!!! سلام بر استان زنجان سلام بر استان سمنان سلام بر استان سیستان و بلوچستان سلام بر استان فارس سلام بر استان قزوین سلام بر استان قم سلام بر استان کردستان سلام بر استان کرمان سلام بر استان کرمانشاه سلام بر استان کهگیلویه و بویراحمد سلام بر استان گلستان سلام بر استان گیلان سلام بر استان لرستان سلام بر استان مازندران سلام بر استان مرکزی سلام بر استان هرمزگان سلام بر استان همدان سلام بر استان یزد دقیقه ۹۰ شتر حیوان صبوری است! به‌نام آرامش‌دهنده‌ي دل‌هاي لرزان این همه هیاهو! یک مقایسه توهم چشم! یک تاریخچه‌ی مختصر قهوه تلخ یک روز بارانی دمتون گرم آدم‌ها حرکت دوچرخه شاخ کرگدن یک ارتباط دوطرفه در فانوس دریایی «عشق هيچ‌گاه مطالبه نمي‌كند، همواره نثار مي‌كند...»

سلام بر استان لرستان

سلام بر نگین زاگرس، استانِ چارفصلِ لرستان! سرزمین چشمه های جوشان و دریاچه های منحصر به فرد! سرزمین دژهای استوار و پرشکوه! و سلام بر همه ی عزیزان لرستانی! سلام بر شیر زنان و شیر مردان غیور و دلیر! مردمان کوچ و گله و سیاه چادر! سلام بر همه ی لرهای عزیز از هر ایل و طایفه و تیره ای؛ لر و لَک و بختیاری، هفت لنگ و چارلنگ، پیش کوهی و پشت کوهی، لربزرگ و لر کوچک! و سلام بر تمامیِ طوایف و ایلاتِ لر؛ بابادی وند و جلیلوند و آیینه وند و کاکاوند و بیرانوند و حسنوند و موسیوند و خزلی و پاپلی و ملکشاهی و بویراحمدی و دیناروند و ساکی و بهمئی و طیبی و دشمن زیاری و رِشنو و مهتاب وند و کولیوند و باجلان و دالوند و جلالوند و سگوند و امرایی و یوسفوند و جودکی و بسیار بسیار ایلات و طوایف دیگر (که از همین جا از این که نام شریف آن ها را از قلم انداخته ام، از حضورشان پوزش می طلبم). لرهای عزیز و غیوری که در پهنه ی وسیعی از ایران عزیزمان گسترده هستند و قرن هاست که در دشت ها و میانِ کوه ها و دره های این خاک پاک، کوچ کرده یا می کنند و یا امروزه دیگر در جایی سکنی گزیده اند. از کرمانشاه و همدان گرفته تا لرستان و کهکیلویه و بویراحمد و چهارمحال و بختیاری . فارس و خوزستان، در همه جا، نشانه های غرورآمیز حضور اقوام و ایلات لر، سند پر افتخاری است بر اهمیت و جایگاه این مردمان شریف، در تاریخ و فرهنگ غنی ایران عزیزمان. و اما استان زیبای لرستان .........

استان زیبای لرستان به قدری جاذبه های دیدنیِ طبیعی و فرهنگی دارد که نه در یک مقاله، که در چندین کتاب هم نمیشود آن ها را بررسی کرد! پس امروز به شیوه ی مقالات و گزارش های علمی، تنها به معرفی این استان و جادبه های گردشگریِ تاریخی و طبیعی آن، می پردازم و در آخر شما را با یکی از بزرگ ترین مفاخر علمی ایران که اصالتاً از لرهای عزیز هستند آشنا میکنم! زندگی پر ماجرا و پرافتخار این گوهرِ گران مایه به قدری خواندنی و انگیزه بخش است که نیاز به هیچ توضیحی ندارد!

آشنایی با استان لرستان

استان لرستان، با وسعت حدود ۲۸۵۵۹ کیلومتر مربع در غرب ایران قرار گرفته است. این استان، از شمال به استان‌های مرکزی و همدان؛ از جنوب به استان خوزستان؛ از شرق به استان اصفهان واز غرب به استان‌های کرمانشاه و ایلام محدود است. اشترانکوه با چهار هزار و پنجاه متر ارتفاع بلندترین نقطه استان لرستان است. پست‌ترین نقطه آن در جنوبی‌ترین ناحیه استان واقع شده و حدود ۵۰۰ متر از سطح دریای آزاد ارتفاع دارد. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری در سال۱۳۷۵ استان لرستان دارای نه شهرستان، ۱۰ شهر، ۲۰ بخش، ۸۱ دهستان و ۲۸۴۲ آبادی دارای سکنه بوده و مرکز آن شهر خرم‌آباد است. شهرستان‌های استان عبارتند از: خرم‌آباد، بروجرد، الیگودرز، دورود، ازنا، کوهدشت، دلفان، سلسله و پل‌دختر.

جغرافیای طبیعی و اقلیم

استان لرستان سرزمینی کوهستانی است که به‌ جز تعدادی دره آبرفتی و چند دشت کوچک، ناحیه هموار ندارد. این ناهمواری‌ها که دارای سنگ‌های دگرگونی است، در نتیجه مجاورت با گنبدهای خارایی (درونی) الوند و سربند (شازند) پدید آمده‌اند. در ناهمواری‌های اصلی استان (ارتفاعات اصلی زاگرس)، کوه‌ها به‌طور منظم از شمال غربی به سوی جنوب کشیده شده‌اند. این ناهمواری‌ها که معمولا با دره‌های عمیق همراهند، اغلب فشرده، بلند و ناصاف هستند؛ در حالی ‌که ناهمواری پیشکوه‌های داخلی به‌صورت تپه‌ماهورهای گنبدی شکل و کم‌ارتفاع خودنمایی می‌کنند و نقاط بلند آنها، به گنبدهای خارایی مربوطند. استان لرستان دارای آب و هوای متنوع است. این تنوع از شمال به جنوب و از شرق به غرب کاملا محسوس است. در زمستان، هنگامی که در شمال لرستان برف و کولاک و سرمای شدید جریان دارد، قسمت‌های جنوبی آن از هوای مطبوع و بارانی و بهاری برخوردار است. بررسی‌های اقلیمی نشان می‌دهند، خرم‌آباد دارای زمستانی معتدل و تابستانی گرم است و بروجرد زمستانی سرد و تابستانی معتدل دارد. الیگودرز نیز زمستانی بسیار سرد و تابستانی معتدل دارد. بخشهای غربی این استان مانند سفید کوه نسبت به قسمتهای شرقی، یعنی دورود و الیگودرز نزولات جوی بیشتری دارد.

تنوع آب وهوایی که در شهر های لرستان مشاهده می شود به طوری است که خرم آباد از اعتدال زمستانی و گرمای تابستانی، بروجرد از سرمای زمستانی واعتدال تابستانی و الیگودرز از آب وهوای بسیار سرد در زمستان و معتدل در تابستان برخوردار است که این امر موجب شده است که لرستان را سرزمین چهار فصل ایران بنامند.

بر اساس نظر کارشناسان برخی علل تنوع آب وهوای لرستان شامل موقعیت رشته کوههای زاگرس نسبت به جهت وزش بادهای مرطوب غربی، ارتفاع نسبتا زیاد این منطقه از سطح دریا، فشردگی کوهها، واقع شدن در عرض جغرافیایی متوسط و اثر بادهای گرم جنوبی ایران می باشد.

لرستان همچنین دارای تفرجگاه های طبیعی بسیاری در شهرستان های مختلف استان است که از جمله این تفرجگاههای طبیعی می توان به تفرجگاه تخت شاه، تفرجگاه شیرز، تفرجگاه مخمل کوه، تفرجگاه بابا عباس، تفرجگاه بابا عباس، تفرجگاه نوژیان و تفرجگاه تنگه چمشک اشاره کرد.

لرستان، سرزمین آبشارهای منحصر به فرد

لرستان را همچنین می توان سرزمین آبشارهای منحصر به فرد و زیبا و باشکوه خواند. آبشارهایی چون آبشار شور یا تله زنگ، آبشار بیشه، آبشار آب سفید، آبشار نوژیان، آبشار چکان، آبشار سرکانه، آبشار وارک و آبشار افرینه از جمله آبشارهای لرستان هستند که هر کدام زیبایی ها منحصر به فرد خود را دارند. تونل برفی از دیگر جاذبه های طبیعی لرستان است که خود نشانه ای بی نظیر دیگر از طبیعت چهار فصل این دیار است. تونل برفی بصورت طبیعی در برف و یخ های دامنه زیبا و سر به فلک کشیده اشترانکوه در منطقه کمندان شهرستان ازنا بوجود آمده است که طول این تونل بالغ بر ۸۰۰ متر وارتفاع آن از کف تونل تا سقف بین ۵/۲ تا ۳متر می باشد. سرمای این تونل رویایی به حدی است که تونل برفی را تنها می توان در فصول بهار و تابستان بازدید کرد!

دریاچه های لرستان، جلوه ای ناب از قطرات فیرزوه ای فام آب

دریاچه گهر، نگین فیروزه ای رنگ اشترانکوه- و دریاچه کیو در خرم آباد از دیگر جاذبه های طبیعی و بکر استان لرستان است. درشرق استان لرستان و در دامنه ارتفاعات اشترانکوه، دریاچه های دائمی و شیرین "گهر بالا" و "گهر پایین" قرار دارند. دریاچه گهر یکی از زیباترین دریاچه های کوهستانی کشور می باشد این دریاچه از ذوب برف های اشترانکوه و انباشت آب آن در پشت سد یا آب بندی که از ریزش کوه پدید آمده است. فراوانی نسبی آب های ورودی به این دریاچه باعث می شود ، سر ریز آب آن به دریاچه پایینی (بزرگ) بریزد. دریاچه ی گهر، در ارتفاع ۲۴۰۰ متری ازسطح دریا قرار دارد و تنها دارای یک راه مال رو وصعب العبور به دامنه است. دریاچه گهر مانند آبگیری است که از چشمه ها، آبشارها و سراب های اشترانکوه پر شده و آب آن در تابستان و زمستان ثابت است و بیش تر سطح دریاچه گهر در زمستان یخ می بندد. انواع بوته ها، درختان تنومند بید، گیاهان و گلهای زیبای پیرامونی، اطراف دریاچه را به صورت یک پارک طبیعی شگفت انگیز در آورده است. زیبایی خیره کننده و چشم اندازهای بدیع دریاچه سبب شده است هر ساله، با وجود سختی راه انبوهی از مردم لرستان، استانهای اطراف و دیگر نقاط کشور، با پای پیاده یا سواره به دیدن دریاچه و زیبایی های آن بروند و چند روزی از اوقات فراغت خود را در آنجا سپری کنند.

در مرکز شهر خرم آباد نیز در کنار پارک کیو دریاچه بسیار زیبای کیو قرار دارد که این دریاچه به شهر جلوه خاصی داده و در کنار جاذبه های تاریخی فراوان در دره خرم آباد و چشمه های پر آب دره خرم آباد شهر را در ردیف یکی از شهر های زیبای توریستی ایران قرار داده است. آب دریاچه کیو از چشمه تامین می شود و مساحت آن هفت هکتار و عمق آن بین سه تا هفت متر است. این دریاچه از ارزش های توریستی درون شهری برخوردار است و به لحاظ ویژگیهای خاص خود می تواند به عنوان یکی از مراکز جذب توریست تبدیل شود .

تالاب های لرستان، زیستگاه پرندگان مهاجر

تالاب های لرستان از جمله جاذبه های طبیعی این استان است که بویژه در فصل بارندگی زیبای خاصی به منطقه می دهد. علاوه بر زیبایی های بی بدیل، این تالاب ها زیستگاهی مناسب برای انواع پرندگان، آبزیان و پرندگان بومی و مهاجر است. از جمله تالابهای لرستان می توان به هفت تالاب منحصر به فرد در منطقه آهکی در شرق رودخانه کشکان کبیر کوه و همچنین تالاب بیشه دالان در جنوب شهرستان بروجرد و تالاب سیلاخور در شمال غربی شهرستان دورود اشاره کرد. تالاب تکانه، تالاب زردابه، تالاب سیاه، تالاب بلمک، تالاب جمجمه، تالاب کبود، تالاب بیشه دالان و تالاب گلم سوزه از جمله تالاب های منحصر به فرد لرستان است که بیشتر آنها در شهرستان پلدختر وجود دارند.

لرستان، زادگاه چشمه های خروشان

ازجمله دیگر مواهب طبیعی و اکوتوریستی در لرستان وجود چشمه ها و سراب های متعدد در سطح شهرستان های مختلف این استان است به طوریکه این سرابها وچشمه ها شرایط مناسبی را جهت جذب جمعیت توریستی داخل استان وخارج از استان را در روزهای تعطیل فراهم می کند. سراب هنام و سراب کهمان درشهرستان سلسله، سراب چگنی، کیو و چشمه های گلستان و گرداب دارایی در خرم آباد، سراب جانیزه، زرشکه، سفید، زارم، کرتول و چشمه های ونایی، دره خونی، هفت چشمه و اسل در بروجرد و اشترینان، سراب غارتمندر و گردکانک، ماهی چال، فرسیان، گایکان، سر دره و رود آب در الیگودرز، سراب چشمه و رودک در دورود و چشمه فلفلی در ازنا از جمله جاذبه های بی نظیر طبیهت دست نخورده لرستان است. اطراف برخی از این چشمه ها و سرابها لرستان از پوشش گیاهی نادری برخوردار بوده و در طول فصول مساعد از جمله بهار و تابستان شرایط مناسبی را جهت جذب گردشگران فراهم آورده است. به هر حال آنچه که گفته شد تنها جلوه ای کوچک از طبیعت این بهشت زیبای ایران زمین است که حتی همین جمله های ناتوان می تواند خود بهانه ای برای دیدن و دریافتن این سرزمین زیبا و کهن غرب ایران باشد. در ادامه، با برخی از شهرهام این استان و جادبه های گردشگری آن ها آشنا می شوید!

شهرخرم آباد

این شهر تاریخ چند هزار ساله دارد و یکی از شهرهای قدیمی ایران است که از آغاز پیدایش خود تاکنون، تمدنهای مختلف و متعددی، از جمله کاسی‌ها، بابلی‌ها، ایلامی‌ها، ساسانیان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان و ... را تجربه کرده است. در پیرامون این شهر آثار متعددی از ادوار فوق باقی مانده است. خرم‌آباد در میان دره‌ای قیفی شکل و پر آب جای گرفته است و قلعه‌های تاریخی و قدیمی آن، محلی امن و سنگری محکم برای حاکمان زمان در برابر مهاجمان و شورشیان بوده است.خرم‌آباد شهری است تجارتی، خدماتی و نظامی که به عنوان مرکز استان لرستان، در کنار توسعه ناموزون، موجبات جذب مهاجران شهری و روستایی را فراهم آورده است. شکل و ترکیب شهر خرم‌آباد بیشتر تابع عوامل جغرافیایی آن است، به طوری که فشار جمعیت، خانه‌های شهری را تا کمرکش کوه پیش برده است. خرم‌آباد دارای معبر و مسیرهای قدیمی و طبیعی است.

جاذبه های دیدنیِ خرم اباد: گرداب سنگی / منار خرم آباد / مقبره فلک الدین / مقبره بابا طاهر / مقبره جلاله / مقبره میر سید علی / مقبره حیات الغیب / بقعه جابر / بقعه امیر سیف / بقعه شهنشاه / قلعه فلک الا فلاک / قلعه رکی / قلعه زاخه / قلعه منگره / قلعه سرقلا / قلعه رزه / قلعه بهرام / قلعه شهنشاه / قلعه چشمک / قلعه قلا جق / دژ / گریت / مقبره زید بن علی / بقعه شاه زاده احمد

جاذبه های طبیعیِ خرم آباد: دره خرم آباد/ دره محمل کوه / دره گوشه / دره پیر جید / دره بابا عباس / دره حوض موسی / تپه های باباخانی / تپه سراب / پل شاهپوری / پل خرم آباد / پل کشکان / پل کرو دختر / پل گاومیشان / پل کاکارضا / پل خرم آبادی / غار قمری / غار یافته / غار کنجی / غار ارجنه / غار قاژه / غار دوشه / غار کوگان

شهر ازنا

این شهر در ۳۶ کیلومتری شرق شهرستان دورود و ۲۴ کیلومتری غرب شهرستان الیگودرز واقع شده و گذشته تاریخی آن با تاریخ منطقه دورود و عجین شده است. شهر ازنا قبلاً جزو محدوده سیاسی شهرستان اراک از استان مرکزی بود و در حال حاضر یکی از شهرستانهای استان لرستان به شمار می‌رود. این شهر با جاده‌ای به اصفهان مرتبط است و خط لوله سرتاسری نفت از آن می‌گذرد.

شهر الیگودرز

بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهند، پیش از شکل‌گیری شهر فعلی الیگودرز، در محل کنونی آن شهری با همین نام وجود داشته که به علل نامعلوم از بین رفته است. مردم این دیار، مذهب شیعه قدیم (علوی) داشته‌اند و خانقاه آن، مرکز تعلیمات دینی قزلباشان و درویشان بوده است. شاه اسماعیل صفوی در یکی از سفرهای خود از این خانقاه دیدن کرده است. در کوه‌ها و تپه‌های الیگودرز، آثاری از قبیل آجرهای مکعب مستطیل و ظروف سفالی و فلزی مربوط به قرن هفتم هجری به دست آمده است.هسته اولیه شهر الیگودرز در درجه اول در اثر رودخانه‌ها، قناتها و چشمه‌ها پدید آمده است. موقعیت ارتباطی از عوامل مهم دیگر در ایجاد و گسترش این شهر بوده است. به طوری که یکی از راههای مهم اصفهان به غرب کشور از فریدن، الیگودرز، گاپله و بروجرد می‌گذشت. همچنین این منطقه، نواحی بختیاری را به فلات مرکزی ایران (اراک، خمین، گلپایگان، خوانسار) متصل کرده است.

جاذبه‌های دیدنیِ الیگودرز: اشتران کوه / غالیه کوه / کوه تمندر

شهر بروجرد

از پیشینه و تاریخ پیش از اسلام شهر بروجرد که در گویش لری «وروگرد» و در لهجه محلی بروجردی «ورویرد» نامیده می‌شود، مدارک کافی به دست نیامده است. گروهی بروجرد را از بناهای فیروز ساسانی می‌دانند و عده‌ای دیگر آن را محل گرد آمدن دوباره سپاهیان شکست خورده یزد گرد سوم می‌شناسند. در زمان حکومت قاجار، حسام‌السلطنه حاکم خوزستان و لرستان، بروجرد را مقر حکومت خود قرار داد و با تعمیر قلعه‌های آن، خندقی دور شهر ایجاد کرد. عوامل مؤثر از قبیل آب و هوای معتدل کوهستانی، دشت حاصل‌خیز رسوبی سیلاخور، شبکه آبهای روان دائمی، مراتع طبیعی، موقعیت استراتژیک جغرافیایی و سیاسی و گسترش شبکه ارتباطی و تجاری باعث جذب جمعیت و توسعه آن بوده‌اند.

جاذبه‌های دیدنیِ بروجرد: قبر واعظ اصفهانی/ تپه قرق / رود سزار / مسجد جامع بروجرد / مسجد سلطانی بروجرد / مقبره شاهزاده ابوالحسن / امام زاده جعفر / گورستان رازان / گورستان میر احمدی

شهر پل دختر

شهرستان پل دختر در قسمت جنوب غرب شهرستان خرم ‌آباد به فاصله حدود صد کیلومتری آن واقع شده است. پل‌دختر، شهرستان مرزی بین استانهای لرستان و ایلام است و چهل و نه کیلومتر با شهرستان دره شهر از استان ایلام فاصله دارد. پیشینه تاریخی این منطقه نیز در چارچوب تاریخ خرم‌آباد قابل بررسی است. محدوده این شهرستان قبلاً از توابع بخش ملاوی خرم‌آباد بود و در حال حاضر به شهرستان تبدیل شده و مرکز آن شهر پل‌دختر است.

جاذبه های دیدنیِ پل دختر: پل کلهر / تفرجگاه تنگه چشمک / غار کلماکره / گورستان چشمک

شهر دلفان

دلفان (دلفو) از شهرستان‌های وسیع و کوهستانی شمال استان لرستان است. با وجود دوری از راههای تجاری، نظامی و بر کنار بودن از رویدادهای مهم تاریخی، آثار باستانی (مفرغ) به دست آمده از آن، نشان می‌دهند که دلفان محل سکونت کاسی‌های دامدار و جنگجو بوده و در دوره هخامنشی و ساسانی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است. تپه حمام از یکی جاذبه‌های دیدنی این شهر است.

شهر دورود

این شهرکه درگذشته بین‌النهرین و بحرین نامیده می‌شد، در محل تلاقی دو رودخانه «تیره» و «ماربره» که به ترتیب از کوه‌های گرو (گری) بروجرد و اشترانکوه الیگودرز سرچشمه می‌گیرند، واقع شده است. هسته اولیه شهر در حقیقت روستاها با فعالیت کشاورزی بود که به سرعت چهره روستایی آن به یک شهر صنعتی تبدیل شده است.

جاذبه های دیدنیِ درود: دره نگاه / دره شوی / دره چکان و دهقادی / چال همایون / آبشار شوی / آبشار چکان / دریاچه گهر

شهر سلسله

شهرستان سلسله در چهل و سه کیلومتری شمال خرم‌آباد و در قسمت غرب بروجرد واقع شده است. این شهرستان قبلاً از توابع شهرستان خرم‌آباد بودکه بعداً به شهرستان مستقلی تبدیل شد. مرکز شهرستان سلسله، شهر کوهستانی الشتر است که محل کونت طوایف حسنوند، کولیوند، یوسفوند و هنام و بسطام می‌باشد.

جاذبه‌های دیدنیِ شهر سلسله: دژ شینه / دره تخت شاه نشین / تپه گریران / غار سمسا / گورستان سلطان مشرق

شهر کوهدشت

تحقیق و جستجوی باستانشناسان در کانون‌های «سرخدم لری همیان» و «سرطراحان»‌ نشانگر این مطلب است که کوهدشت از مراکز شهر نشینی دوران قدیم می باشد. کشف معبد آشوری بیانگر آن است که مردمانی قبل از هزاره اول پیش از میلاد در این نواحی می‌زیستند و آیین‌های دینی خود را به جای می‌آوردند. حمدالله مستوفی درتاریخ گزیده، از کوهدشت و طراحان نام برده که قرنها قبل از ورود عرب‌ها از بین رفته بودند.

جاذبه‌های دیدنیِ کوهدشت: قلعه منیژه / دژ زلال انگیز / دره سرطرهان / دره غار ویزنهار / تپه های چغا سبز / تپه پیاره / تپه درکه / نقوش دره میرملاس / گنبد شاه محمد / گنبد ابوالوفامقبره داودرش / قلعه کوه زاد / قلعه چنگیزی / قلعه گورکان / قلعه گم ور / قلعه سیله / قلعه چق /

جاذبه‌های طبیعیِ کوهدشت: رود سیمره / غار برد سفید / غار بتخانه / غار میرملاس / غار عالی آباد.

امیدوارم به زودی هم شما عزیزان کنکوری برای رفع خستگی و هم من برای سپری کردن دوره ی نقاهتِ سالِ تحصیلی، فرصتی پیدا کنیم که به این بهشت روی زمین سری بزنیم!

و اما حکایت جالب و آموزنده ی امروز.....

پروفسور توفیق موسیوند؛

چوپان نوجوانی که قلب مصنوعی را اختراع کرد!

براي پسربچه‌ای که تا چهارده‌سالگی چوپانی می‌کرده و حتی بعد از مهاجرت نیز شب‌ها را به ظرف شستن می‌گذرانده چه سرنوشتی را پیش‌بینی می‌کنید؟ خیلی بعید است که او را یکی از برترین مخترعین و جراحان قلب جهان تصور کنید. پروفسور توفیق موسیوند که در خارج از ایران Tofy Mussivand نامیده می‌شود، در روستای ورکانه استان همدان چشم به جهان گشود. او که در دوران کودکی و نوجوانی مجبور به چوپانی بود شب‌های تابستان که روی پشت‌بام دراز می‌کشید، مدت‌ها به آسمان و ستارگانی که به او چشمک می‌زدند خیره می‌شد، به دلایل آفرینش جهان فکر می‌کرد و از خود می‌پرسید: «هدف و منظور از خلقت اين نقاط نوراني و زيبا چيست؟ من چه كسي هستم و در كجاي اين دنياي بزرگ ايستاده‌ام؟»

‌این‌که چنین سوالاتی از ذهن یک کودک چوپان بگذرد به‌ نظر عجیب می‌رسد ولی دکتر موسیوند از همان کودکی نیز مشتاق خواندن و یادگیری چیزهای جدید بود و همین ویژگی به او کمک کرد که پس طی کردن دوره ی مدرسه با هر زحمت و مشقتی که بود، از محیط روستا خارج شده و ابتدا به دانشگاه تهران برود و سپس با بورسیه‌ای که به دست آورد به دانشگاه آلبرتا کانادا برسد! البته او کسی نیست که گذشته خود را انکار کرده یا از آن احساس پشیمانی کند، به همین دلیل وقتی چند سال پیش، برای همایش بین‌المللی بوعلی‌سینا بعد از ۳۷ سال به ایران سفر می‌کند چنین می‌گوید:

«آمده‌ام تا سرى به زادگاهم، ورکانه، بزنم و گله گوسفندها را ببينم و به آسمان صاف و پرستاره خيره بشوم و يك بار ديگر به سال‌هاى دور كودكى‌ام بازگردم و آن نقطه عزيمتى را بيابم كه هرگز فراموشش نكرده و نمى‌كنم. راستش من با ياد كودكى آرامش پيدا مى‌كنم. آنجا هم هميشه دنبال خاطراتى بوده‌ام كه در دنياى مدرن و پيچيده به من آرامش بدهد كه آن‌ها را در چوپانى و همان شب‌هاى مهتابى مى‌يافتم. چوپانى انسان را به اصل خود و خدا و طبيعت نزديك مى‌كند!»

او سال‌های ابتدایی در کانادا را به یادگیری زبان، تحصیل در طول روز و کار طاقت‌فرسا در شب به عنوان یک ظرف‌شوی گذراند تا توانست از دانشگاه در رشته‌های مدیریت و مهندسی مکانیک فارغ‌التحصیل شود. سپس با خانمی کانادایی به نام دیکسی لی ازدواج کرد. در دهه ۱۹۷۰ سمت‌های متعددی را به عنوان یک مهندس برعهده داشت تا زیربنای یک آلبرتای جدید را پی‌ریزی کند. بعد از نقل مکان با همسر و دو پسرش به کِلیولَند در اوهایو بود که دوباره سوالات مربوط به رمز و راز جهان به سراغش آمده و او را به بازگشت به دانشگاه و تحصیل علوم پزشکی در دانشگاه آکرون و کالج پزشکی شمال‌ شرقی دانشگاه اوهایو مشتاق کرد. در این زمان بود که تلفیق علوم مهندسی و پزشکی به او کمک کرد تا به دانش نوینی در زمینه اعضای مصنوعی دست یافته و بتواند بعد از مدتی قلب مصنوعی انسان را اختراع کند!

بعد از سه سال کار در کلینیک کلیولند، دکتر ویلبرت کئون از انستیتو قلب اوتاوا از ایشان درخواست کرد تا سرپرستی تیم قلب مصنوعی انستیتو را برعهده بگیرد. آنجا بود که همان کودک روستاییِ سابق، تنها با همت و تلاشی مثال زدنی، توانست فن‌آوری قلب مصنوعی خود را گسترش داده و آن را به استانداردی برای آینده تبدیل کند. از آن به بعد بود که شهرت وی عالم‌گیر شد و وی ریاست بسیاری از هیئت‌های علمی و تخصصی و سمت استادی رشته‌های جراحی و مهندسی در دانشگاه‌های اوتاوا و کارلتون را برعهده گرفت.

دکتر موسیوند اختراعات بسیاری را به ثبت رسانده است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: قلب مصنوعی کنترل از راه دور که پس از قرار گرفتن در بدن بيمار مي‌توان از طريق ماهواره، اينترنت و تلفن از وضعيت آن و همچنين وضعيت سلامت بيمار آگاه شد و امکان ارسال برق به آن بدون ايجاد سوراخي در بدن، از طريق سيستم الکترومغناطيسي فراهم است. ثبت اطلاعات ژنتیکی به وسیله استفاده از اثر انگشت بدون نياز به خونگيري و تنها از طريق انگشت‌نگاري و ساخت زيرپيراهني که مي‌تواند فشار خون و کارکرد قلب را در کساني که قلبشان خوب کار نمي‌کند، کنترل کند از دیگر اختراعات این دانشمند ایرانی است.

از تمامی این افتخارات و اختراعات که بگذریم داستان زیباترین هدیه‌ای که پرفسور موسیوند دریافت کرده نیز بسیار خواندنی است. او این داستان را چنین نقل می‌کند: «طبق قوانين مرسوم كانادا هديه دادن به پزشكان و هديه گرفتن از آن‌ها ممنوع است. يك روز ديدم شخصى از شبكه‌ای كانادایی به دفتر كارم در بيمارستان اوتاوا آمد و بسته‌اى را جلوى من گذاشت كه از گرفتنش امتناع كردم. آن شخص خيلى اصرار داشت و همين باعث شد كه بسته را باز كنم. هفت حلقه فيلم از همدان و زادگاهم روستاى وركانه بود كه خودشان تهيه كرده بودند. گريه‌ام گرفت و به اين فكر كردم كه چطور براى يك شبكه كانادايى اين قدر زادگاه من و آن خانه محقر سنگى اهميت داشته كه هزاران كيلومتر را طى كنند و از آن فيلم بسازند. آن‌ها اين كار را كرده بودند كه بدانند واقعا من يك چوپان در دره‌هاى كوه الوند بوده‌ام و اين به جرئت مهم‌ترين هديه زندگى من بود».۱

دکتر موسیوند رسالت خود را چنین شرح می‌دهد و چه خوب بود که تمامی دانشمندان و پزشکان چنین رسالتی را بر دوش خود نیز می‌دیدند: «براي من آنچه مهم است خدمت به بشر است نه تنها به مردم كشورم بلكه به مردم تمام دنيا. در واقع جز اين نيز نبايد باشد، رسالت من به عنوان يك پزشك، كمك به بيماران، تعليم و تربيت پزشكان ديگر و اين بار ابداعات و اكتشافاتي است كه بتواند به نوعي به بشر كمك كند»

اطلاعات موسیقی انتخابی

نام آهنگ: ؟ - موسیقی بی کلام، کمانچه: شهرام منظمی


۱. برای مشاهده ی معرفی این فیلم مستند توسط همان شرکت فیلم سازی کانادایی، به وب سات زیر مراجعه کنید:
http://www.whitepinepictures.com/seeds/iii/38/index.html


لطفا نظرات خود را برای ما ارسال نمایید:

نام و نام خانوادگی:     ایمیل:

C





ثبت نام اگر قبلا عضو فار شده‌اید از اینجا وارد شوید.
C





ورود اگر قبلا عضو فار نشده‌اید از اینجا عضو شوید
اگر کلمه عبور خود را فراموش کرده‌اید اینجا را
کلیک کنید.
C





ارسال اگر قبلا عضو فار نشده‌اید از اینجا عضو شوید

در حال ارسال اطلاعات
تایید